هرمنوتیک تطبیقی مولانا و آگوستین؛ ادبیّات عرفانی، مولانا، نقد و نظر : گر خطا گفتیم اصلاحش تو کن...

متن زیر را برای نوروزنامۀ فر سیمرغ نوشتم:

نوروز قرارداد خردمندانۀ نیاکان نیک­اندیش و میانه­رو و لزوم نوزایی آن در جهت توسعه

زمان همانند همسایه­اش مکان، علی­الظاهر از قراردادهای بشریست که فهم دقیق و کامل آن نیازمند به درآمدن از شهربند مستحکم آن است؛ یعنی تا زمانی که بر فرازی از لازمانی و لامکانی نایستیم، فهمی درست از زمان و مکان نخواهیم داشت که محفوف به خودِ زمان و مکان و تأثیراتش نباشد. نوروز که مرکب از دو بخش «نو» و «روز» است از قراردادهای متّکی بر زمان است. زمانی نو که می­تواند بسته به قرارداد آدمیان، هر روزی و هر فصلی باشد: کریسمس زمستانی باشد یا نوروز بهاری و ما مردمانی خوشوقت و خوشبختیم که نیاکان نیک­اندیشمان که فقه فقه و نحوِ نحوشان بر اقانیم سپندِ: پندار، گفتار و کردار نیک برافراشته­ شده، بهترین زمان را برای این جشن(یسن) برگزیده­اند. این گزینشِ نیک، حکایتگر خوی میانه­روی و اعتدال ایرانیست که زمان برابری لیل و نهار را برای جشن اعادۀ خویش برگزیده و به قول شیخ اجلّ:

بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار

خوش بود دامن صحرا و تماشای بهار

یکی دیگر از تدابیر بشری در برابر سیف قاطع و دو لبۀ زمان، همین قرارداد «اعاده» است. زمان همانگونه که بُرنده و قاطع است می­تواند ملال­آور و طاقت­فرسا هم بشود. همانگونه که در واژۀ «نوروز» می بینیم در معادل عربی آن، «عید» هم، بحث اعاده و روز از نو و روزی از نو مطرح است. تقسیم زمان به ساعات و روزها و هفتهها و ماه ها و نهایتاَ به سال که نوروز سررسید آن است، تدبیری چندوجهی و ذومنافع است. پروندۀ یک روز، هفته یا ماه و سال بد یا خوب را می­توان با یک سررسید نو بست و روزی نو و روزگاری نو را آغاز کرد. مطابق روایت فردوسی در شاهنامه، جمشید به عنوان بنیانگذار نوروز این شروع را در پی ایامی خوب می آغازد و پس از به سامان رساندن اموری مهم و گوناگون به نوروز می نشیند:

جهان انجمن شد بر تخت او/ شگفتی فروماند از بخت او

به جمشید بر گوهر افشاندند / مر آن روز را روز نو خواندند

چنین جشن فرخ از آن روزگار / به ما ماند از آن خسروان یادگار

ز رنج و ز بدشان نبُد آگهی/ میان بسته دیوان بسان رَهی



دوران جمشید به عنوان یکی از پادشاهان اساطیری ایران، روزگار توسعه و درخشندگیست. جم یا یمِ درخشان(یمه خشئته=جمشید) سه بار دست به توسعۀ جغرافیایی و گسترش مراتع می زند. آنچه برای نگارندۀ این سطور از ارتباط توسعه و نوروز در زندگانی مؤسس آن اهمیت دارد، لزوم نوزایی اساطیر در جهت بهره­برداری امروزین است. ما گاه نیازمندیم برای توسعه و پیشرفت شهر و ایرانشهرمان نگاهی هم به الگوهای وطنی داشته باشیم. الگوهایی که در رگ و پوست ما به عنوان کهن­الگوهای
پایدار ریشه دوانده است. ما امروز محتاج نوزایی آرش هایی هستیم که جانشان را در چلّۀ کمان رشد و تعالی وطنشان نهند و جمشیدهایی که با عصا و انگشتر تدبیر ،  گسترش مرزهای دانایی و توسعه را بازآفرینی کنند.

گادامر در کتاب حقیقت و روش در تبیین ماهیّت روشگریز فهم و دخالت همۀ عناصر چرخۀ فهم(سوژه، ابژه و...) در روند بازیگون آن، مثالهایی می­آورد. یکی از مثالهای گادامر عید و مراسم اینچنینی است. ممکن است نوروزی بیاید و بگذرد امّا ما نتوانیم بگوییم امسال عید داشته­ایم؛ با اینکه بسیاری از مقدمات آن فراهم بوده و زمان هم به لحاظ تقویمی گذشته است اما به لحاظ عدم مشارکت فکری و روحی ما به عنوان عنصری از عناصر بازی عید و... ما عیدی نداشته­ایم. بسیار شنیده­ایم که کسی گفته باشد ما که امسال عید نداشتیم در حالی که تبعاً زمان نوروز فرا رسیده و سال نو هم تحویل شده است.

 دز بازی زندگی  و عید به عنوان یکی از بازیچه­های زیبای آن ما محتاج رفیق و حتی رقیبیم. ما حتی برای بهره بردن از یک تمرین ورزشی نیازمند رقیبی سالم هستیم و هر گونه ضرب­خوردگی حریف به معنای محروم شدنمان از بازیست. شاید مهمترین حریف این عالم نیز «خود» ما باشیم؛ همان خود یا «من» تو در توی و به قول مولانا نهصد لایه که گاه لازم است از آن بگذریم و با خطوتانی وصال یابیم و گاه باید با آن همدل شویم و دل به دلش دهیم. امسال سعی خواهم کرد به عنوان عنصری هر چند کوچک از بازی روزگار هوای حریفم (چه درونی و چه بیرونی) را داشته باشم و سعی کنم با تقویت اندیشه­های نیک در کنار گفتار و رفتار نیک، سبب­سازی عیدشدنِ عید را فراهم آورم که حقیقی­ترین زمان به قول آگوستین و البته همشهریمان خیام خردمند، زمان حال یا همین امروز است که باید درکش کنیم زیرا که :

بر چهره ی گل نسيم نوروز خوش است/ بر طرف چمن روی دلفروز خوش است

از دی که گذشت هر چه گويی خوش نيست/ خوش باش و  ز دی مگو که «امروز» خوش است

عیدتان عید باد


برچسب‌ها: نوروز عید اعاده توسعه جمشید
+ نوشته شده در  شنبه یکم فروردین ۱۳۹۴ساعت 22:52  توسط علی اکبر رضادوست | 

نوروز بر تمام بینندگان و عزیزانم در این فضا مبارک است...

نوروز بمانید که ایّام شمایید!
آغاز شمایید و سرانجام شمایید!
آن صبح نخستین بهاری که ز شادی
می آورد از چلچله پیغام، شمایید!
آن دشت طراوت زده آن جنگل هشیار
آن گنبد گردننده ی آرام شمایید!
خورشید گر از بام فلک عشق فشاند،
خورشید شما، عشق شما، بام شمایید!
نوروز کهنسال کجا غیر شما بود؟
اسطوره ی جمشید و جم و جام شمایید!
عشق از نفس گرم شما تازه کند جان
افسانه ی بهرام و گل اندام شمایید!
هم آینه ی مهر و هم آتشکده ی عشق،
هم صاعقه ی خشم ِ بهنگام شمایید!
امروز اگر می چمد ابلیس، غمی نیست
در فنّ کمین حوصله ی دام شمایید!
گیرم که سحر رفته و شب دور و دراز است،
در کوچه ی خاموش زمان، گام شمایید
ایّام ز دیدار شمایند مبارک
نوروز بمانید که ایّام شمایید!(خانم یغمایی)

+ نوشته شده در  جمعه بیست و نهم اسفند ۱۳۹۳ساعت 21:26  توسط علی اکبر رضادوست | 
شعر قطار:

امروز سالروز حادثۀ انفجار قطار نیشابور است. شعر زیر را به عنوان احساس دِینی به جانباختگان و بازماندگان آن حادثۀ شوم، تقدیم می کنم، علی الخصوص به تمام کسانی که تریبونی برای بیان دردشان ندارند، به روستائیان بی پناهی که عزیزانشان در این حادثه از دست رفت و هیچگاه صدایشان شنیده نشد ، به مفقودین این حادثه و همچنین به کسی که او را بیش از دیگر قربانیان این حادثه می شناختم، به هم باشگاهیم مهدی صفادل :

ز سمت هر چه مِه آلود، ردّ پایِ قطار
چو جیغ لشکر یغما شده، صدای قطار
برای خلق نشابور قوم چنگیز است
دوباره سر زده در شکلِ ماجرای قطار
همیشه خاطره های قطار شیرین است
شکست عهدِ خودش را چرا، خدای قطار؟
ز بهت حادثه آنک زمین چنان لرزید
که چاه ویل شدش دل، ز لرزه های قطار
هزار کفتر جان از دهانه ی آن چاه
پرید و ماند به جا ، دست و پا برای قطار
قطار، پرسش بی انتهاست در دل من
چه شد، چرا، به کدامست و چون، سزایِ قطار
به چون و چند نخواهی گشود این مشکل
مگر که روی کنی در، پیاله هایِ قطار
بقربقوزن شعرت مگر که پر گیرد
که باخت قافیه در ساحتِ رثایِ قطار
کنون ادامه ی شعرم ز بیت «یغما» خوان
که کس نگفته چون او خوش، به اقتفای قطار:
«قطار می رود و من نشسته ام به قطار
ز روی سینه ی من می رود قطار انگار»

علی اکبر رضادوست- 24بهمن 1393

توضیح ماجرا:
فاجعه انفجار قطار نیشابور که بزرگترین سانحه راه آهن در ایران توصیف شده در روز ۲۹ بهمن سال ۱۳۸۲ یک روز پیش از انتخابات هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی در نزدیکی ایستگاه خیام در ۱۷ کیلومتری نیشابور رخ داد که در آن بیش از 300 نفر کشته و ۴۶۰ نفر زخمی شدند. شدت انفجار که معادل ۱۸۰ تن TNT تخمین زده شده است به حدی بود که چندین روستای اطراف آن تخریب گشت و حتی لرزش آن در مشهد هم احساس شد. این انفجار به حدی شدید بود که گودالی به عمق 25 متر و دهانۀ 80 متر (چیزی شبیه چاه ویل) ایجاد کرد. شدت انفجار و خلأ تشکیل شده پس از آن طوری بود که لباس های جانباختگان را تماماً از تنشان به در آورد و به شکل ریز ریز در اطراف پراکند یا چرخ لوکوموتیو را که دهها کیلو وزن دارد تا کیلومترها آن طرفتر پرتاب کرد.
این ماجرا همواره در لفافه¬ای از ابهام و پرسش باقی ماند و چند و چون آن و نوع موادّ منفجره که گوگرد و پنبه و پشم شیشه و مواد شیمیایی اعلام شد در پرده¬ای از ابهام فرو ماند و باعث گمانه-زنی¬هایی چون وجود اورانیوم با غنای کم¬تر و... شد که نه تأیید و نه تکذیب شد و بخشی از پرونده که قرار بود در تهران رسیدگی شود بی پاسخ ماند.


برچسب‌ها: انفجار قطار نیشابور, شعر
+ نوشته شده در  پنجشنبه سی ام بهمن ۱۳۹۳ساعت 21:18  توسط علی اکبر رضادوست | 
 
صفحه نخست
پروفایل مدیر وبلاگ
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
از نظرگاه است ای مغز وجود!
اختلاف مؤمن و گبر و جهود
(مثنوی جناب مولانا)

در باب نویسنده :

تحصیلات : رشته زبان و ادبیات فارسی

کارشناسی : دانشکده ادبیات دکتر علی شریعتی دانشگاه فردوسی مشهد(پایان : 1374)
کارشناسی ارشد : دانشگاه بیرجند، پایان نامه : مثنوی و هرمنوتیک(دفاع : 1388)
دکتری : دانشگاه تهران، رساله : هرمنوتیک تطبیقی مولانا و آگوستین(دفاع : 1393)

خوانندۀ گرامی
نوشته های این وبلاگ حاصل دیدگاه ها و برداشتهای شخصی من است که از پیشینۀ مطالعاتی، افق ذهنی، و نهایتاً زیست جهان من نشأت گرفته و ممکن است با نظرات شما یکسان نباشد.
من آموخته ام در هنگام بحث و گفتگو، دو طرف باید بپذیرند که حقیقت در مشت هیچکدامشان نیست(آگوستین) پس تعصّبی نسبت به نظرگاهم ندارم و خوشحال می شوم با گفتگو نظریاتمان را اصلاح کنیم و
برای این هدف تا امروز بهتر از گفتگو نیافته ام که بتواند اختلافات و برداشت های نادرست یا متفاوت را فرو کاهد پس بیایید در تمام زندگیمان به جای پیشداوری و متهم ساختن هم، حرف بزنیم تازه اگر پس از این به نتیجه نرسیدیم قول بدهیم به عقیدۀ همدیگر احترام بگذاریم و سعی کنیم با احترام به قوانین و چهارچوب های موجود مورد قبول اکثریت (و با احترام به اقلیّت) اندیشه ها و باورهایمان به تزاحم نینجامد.
مطمئنم دوستی ها ارزش بیشتری از جانبداری هایمان دارد. ما قبل از اینکه به فلان فکر و بهمان اندیشه متمایل باشیم انسانیم و همگی در یک کشتی به نام ایران به سر می بریم که نمی خواهیم مثل برخی از همسایگانمان شود.
با این حال هرمنوتیک به عنوان فهم شناسی و حتّی در نوع روشی آن، قواعدی نیست که صرفاً با آموختن آن از بدفهمی برهیم؛ در هرمنوتیک قدسی مولانا و آگوستین فهم مستلزم تغییری وجودیست که با ایمان و تزکیه و اخلاق میسّر است :

چشم ها و گوش ها را بسته اند
جز مر آنها را که از خود رسته اند
جز عنایت که گشاید چشم را
جز محبت که نشاند خشم را
جهد بی توفیق خود کس را مباد
در جهان ، و الله اعلم بالسداد
(مثنوی جناب مولوی)

پیوندهای روزانه
کتابخانه دیجیتال
ویکی پدیا(تند شناخت)
دایره المعارف بریتانیکا
گتابخانه کنگره امریکا
کتابخانه دیجیتالی نور
نور مگز(پایگاه مجلات تخصصی)
صوفیسم(دانلود کتب عرفانی)
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش
بنیاد حکمت اسلامی صدرا
مرکز پژوهش های مجلس
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
پرتال جامع علوم انسانی
خانه کتاب
پژوهشگاه علوم و فن آوری ایران(ایران داک)
شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی
دایره المعارف بزرگ اسلامی(20ج تا حرف ح)
جستجوی مجلات و مقالات نمایه شده
پایگاه مقالات علمی جهاد دانشگاهی(اس آی دی)
وب دانشجویی
فرارو
دانلود آلبوم کامل شهرام ناظری
گروه ادبیات آمپ نیشابور
آفتاب در زنجیر
فیس بوک خودم
جستار آشوری
مرکز زلزله نگاری دانشگاه تهران
دکتر فتوحی
دکتر کاووس حسنلی
دانشگاه فردوسی مشهد
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
فروردین ۱۳۹۴
اسفند ۱۳۹۳
بهمن ۱۳۹۳
آبان ۱۳۹۳
مهر ۱۳۹۳
شهریور ۱۳۹۳
مرداد ۱۳۹۳
تیر ۱۳۹۳
خرداد ۱۳۹۳
اردیبهشت ۱۳۹۳
فروردین ۱۳۹۳
بهمن ۱۳۹۲
دی ۱۳۹۲
آذر ۱۳۹۲
آبان ۱۳۹۲
مهر ۱۳۹۲
شهریور ۱۳۹۲
مرداد ۱۳۹۲
تیر ۱۳۹۲
خرداد ۱۳۹۲
اردیبهشت ۱۳۹۲
فروردین ۱۳۹۲
اسفند ۱۳۹۱
بهمن ۱۳۹۱
دی ۱۳۹۱
آذر ۱۳۹۱
آبان ۱۳۹۱
مهر ۱۳۹۱
شهریور ۱۳۹۱
مرداد ۱۳۹۱
تیر ۱۳۹۱
خرداد ۱۳۹۱
اردیبهشت ۱۳۹۱
فروردین ۱۳۹۱
اسفند ۱۳۹۰
بهمن ۱۳۹۰
آرشيو
برچسب‌ها
هرمنوتیک (6)
مولانا (5)
آگوستین (5)
روحانی (3)
مناظره (2)
فرهیختگی (2)
سیمرغ (2)
انتخابات (2)
نیشابور (2)
حداد (2)
الذین قالوا ربنا الله (2)
عاشورا (2)
خاتمی (2)
هاشمی (2)
اصلاحات (2)
گرانی (2)
روز معلم (2)
محلل (1)
خیام (1)
نوروز (1)
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM